• slide
  • Zdrowe zęby
    Zdrowy uśmiech

    Zapraszamy do skorzystania z naszych
    usług, a my postaramy się sprostać
    Państwa wymaganiom

#

#

POWRÓT


Stomatologia dziecięca - higiena zębów mlecznych




Pierwsze lata życia dziecka są niezwykle ważne nie tylko dla stanu jego zębów mlecznych, ale także dla przyszłych zębów stałych. Około szóstego miesiąca życia dziecku wyżynają się pierwsze zęby mleczne, około trzeciego roku życia dziecko ma już pełne uzębienie mleczne, natomiast około piątego - szóstego roku życia pojawiają się pierwsze zęby stałe.



Ostatnie zęby mleczne utrzymują się zwykle do około dwunastego roku życia. Tak więc przez ponad sześć lat w jamie ustnej dzieci występuje tzw. uzębienie mieszane - część zębów mlecznych i część stałych. Jest zatem oczywiste, że stan zębów mlecznych ma istotny wpływ na wyżynające się zęby stałe.



Zęby mleczne są słabiej zmineralizowane niż zęby stałe i próchnica u małych dzieci postępuje bardzo szybko. Nieleczona prowadzi do ropnych powikłań, bólu, konieczności zażywania przez dziecko antybiotyków, przedwczesnego usuwania zębów, problemów ze zgryzem, a nawet do poważnych zaburzeń w ogólnym stanie zdrowia dziecka.



Niestety, w Polsce występuje niepokojące zjawisko wysokiej zapadalności na próchnicę i ciężkiego jej przebiegu u dzieci przedszkolnych.
Podstawową metodą zapobiegania próchnicy jest właściwa higiena jamy ustnej, a w szczególności szczotkowanie zębów dwa razy dziennie, najlepiej pastą z fluorem. W pierwszych latach życia dziecka kształtują się jego nawyki higieniczne i wyrabia umiejętność szczotkowania zębów. Im wcześniej nauczymy dziecko właściwego mycia zębów, tym chętniej będzie ono robiło to w przyszłości, zgodnie z przysłowiem "czym skorupka za młodu nasiąknie...".



Dzieci od 0 do 2 lat



Wpływ diety kobiety w ciąży na stan uzębienia dziecka



Rodzaj i ilość pokarmów spożywanych przez kobietę ciężarną ma duże znaczenie dla rozwoju zawiązków zębów mlecznych oraz pierwszych zębów trzonowych stałych, które rozwijają się częściowo już w życiu płodowym. W diecie przyszłej mamy nie może brakować produktów bogatych w białko, wapń, fosfor i witaminę D (jaja, nabiał, ryby, mięso, rośliny strączkowe, zielone rośliny liściaste, produkty pełnoziarniste). Naukowcy udowodnili, że nadmierne spożywanie przez kobietę w ciąży węglowodanów (np. objadanie się słodyczami) osłabia formujące się przyszłe zęby dziecka.



Czyszczenie pierwszych wyżynających się zębów



Pierwsze wyżynające się ząbki trzeba koniecznie czyścić, zwłaszcza że nie są one jeszcze w pełni zmineralizowane, a więc są bardzo podatne na próchnicę. Stomatolodzy zalecają rozpoczęcie higieny jamy ustnej u dziecka jeszcze przed pojawieniem się pierwszego ząbka. Bezzębne dziąsła niemowlęcia należy przemywać jałowym gazikiem (można go kupić w aptece), zwilżonym w letniej, przegotowanej wodzie lub naparze z rumianku. Gazik najwygodniej jest rozłożyć i nawinąć na palec wskazujący. W ten sam sposób myje się po każdym posiłku pierwsze ząbki mleczne, pamiętając, aby wycierać je zarówno od strony warg, jak i języka. Najważniejsze jest czyszczenie zębów dzieciom przed snem nocnym.



Przyzwyczajenie dzieci do codziennego czyszczenia zębów



Dzieci zwykle chętnie przyjmują wycieranie dziąseł i wyżynających się ząbków. Towarzyszy temu lekkie drapanie i chłodzenie, które koją, związany z ząbkowaniem, świąd. Zabiegi higieniczne u maluchów należy wykonywać delikatnie, sprawnie i w miłej atmosferze. Powinny być jednak przeprowadzane regularnie tak, aby dziecko przyjęło je jako naturalne, codzienne czynności.



Mycie zębów szczoteczką



Około pierwszego roku życia należy wprowadzić delikatne szczotkowanie zębów. W tym czasie wyżynają się zęby boczne, które posiadają bruzdy i guzki. Takie zęby można dokładnie wyczyścić jedynie szczoteczką. Szczotkować zęby dziecku należy dwa razy dziennie lub raz dziennie po ostatnim wieczornym posiłku. Nadal należy dodatkowo kontynuować przecieranie gazikiem zębów dziecka po pozostałych posiłkach. Dzieciom rocznym możemy pozwolić na próby samodzielnego szczotkowania zębów bez użycia pasty, które trzeba jednak traktować jako zabawę i oswajanie z tą czynnością, a nie pełne umycie zębów. Uczmy dzieci, że szczoteczka służy do mycia buzi, a nie innych części ciała, że nie wolno jej gryźć, rzuć i ssać. Dzieci w tym wieku powinny używać szczoteczki tylko pod opieką dorosłych.



Dobór szczoteczki do zębów dla dzieci do 2 lat



Szczoteczka dla najmłodszych dzieci powinna być bezpieczna, tzn. mieć zaokrąglone krawędzie, zwłaszcza główkę, mieć odpowiednią wielkość (być mała), szeroki, antypoślizgowy uchwyt wygodny dla rączki malucha, ale także dla ręki rodzica, mieć miękkie włosie o zaokrąglonych końcach. Ważne jest, by była kolorowa i przyciągała uwagę dziecka i tym samym zachęcała je do mycia zębów. Dzieci lubią szczoteczki z wizerunkiem postaci z bajek. Podczas kupowania szczoteczki zwróćmy też uwagę, by była higienicznie i szczelnie zapakowana.



Pierwsze użycie pasty do zębów



Do niedawna przeważał pogląd, że pastę do zębów bez fluoru należy wprowadzać u dzieci trzy - czteroletnich, a pastę z niskim stężeniem fluoru (250-500 ppm) dopiero wtedy, gdy dzieci potrafią płukać jamę ustną. Obecnie preferuje się wcześniejsze wprowadzenie pasty z fluorem w wyższym stężeniu (1000 ppm), nawet u dzieci po pierwszym roku życia. Wynika to z faktu, że dopiero pasta o wyższym stężeniu fluoru gwarantuje jego profilaktyczny wpływ na zęby, a przez to dodatkowo zabezpiecza delikatne ząbki dziecięce przed próchnicą. Jednak stosując pastę z fluorem u maluchów należy przestrzegać pewnych zasad:

  • nakładać niewielką ilość pasty (u dzieci, które nie potrafią płukać, ilość ta nie powinna być większa niż wielkość paznokcia najmniejszego paluszka dziecka),
  • wcierać pastę we włosie szczotki, aby dziecko jej nie połykało.

Niektóre szczoteczki dziecięce mają specjalnie zaznaczony na włosiu obszar, pokazujący ilość pasty, która można nałożyć. Po szczotkowaniu należy zetrzeć z zębów dziecka resztki pasty wilgotnym gazikiem. Pilnujmy, by dziecko nie ssało szczoteczki z pastą. Dodatkowo, należy pamiętać, że małe dzieci nie powinny używać szczoteczki, zwłaszcza z nałożoną pastą, bez nadzoru dorosłych.



Dzieci od 2 do 5 lat



Zachęcanie dzieci do mycia zębów



Jeśli dziecko było wcześniej przyzwyczajone do codziennej higieny jamy ustnej nie powinno być problemów z zachęcaniem go do szczotkowania zębów. Motywację zwiększy także uświadomienie istoty mycia zębów i ochrony ich przed szkodliwymi bakteriami. Informacje takie powinny być przekazane językiem prostym i zrozumiałym dla malucha. Dla dzieci we wczesnym okresie przedszkolnym ważny jest przykład ze strony dorosłych. Dziecko powinno obserwować rodziców szczotkujących zęby. Dobrze działa również element zabawy, połączony z zabiegami higienicznymi, np. śpiewanie piosenki, szczotkowanie przy muzyce z kasety itp. Warto jednak pamiętać, że trzeba być konsekwentnym, aby utrwalić w dziecku prawidłowe nawyki higieniczne codziennego szczotkowania zębów ranoi wieczorem.



Dobór szczoteczki do zębów dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat



Szczoteczka dla dzieci starszych powinna mieć już włókna różnej długości, ułatwiające czyszczenie trudno dostępnych miejsc na zębach bocznych. Szczoteczka powinna być dostosowana wielkością i kształtem do wieku dziecka: mała główka, szerszy, ale nie za gruby uchwyt, który nie będzie ślizgał się w dziecięcej rączce. Elementem zachęcającym dzieci do codziennych zabiegów higienicznych będzie z pewnością szczoteczka ozdobiona rysunkami bohaterów ulubionych bajek.



Początek samodzielnego mycia zębów



W tym okresie dzieci nabierają sprawności manualnej i mogą uczyć się techniki szczotkowania zębów. Ich rola w zabiegach higienicznych może być jednak tylko pomocnicza. Uważa się, że do piątego, a nawet szóstego roku życia dziecka rodzice powinni nadzorować i poprawiać wykonywane przez nie szczotkowanie. Spotkałam się także z opiniami, że korzystnie jest nadzorować dzieci podczas mycia zębów nawet do jedenastego roku życia.



Techniki szczotkowania zębów



Dla dzieci w wieku przedszkolnym polecane są dwie techniki: najprostsza - metoda szorowania lub metoda ruchów okrężnych. Przed szczotkowaniem dziecko powinno wypłukać usta. Najpierw myje się zewnętrzną powierzchnię zębów, od tylnych do przednich, w pierwszej metodzie szorując poziomymi prostymi ruchami, a w drugiej wykonując ruchy okrężne tak, jak przy rysowaniu kółek. Następnie, w obu metodach postępuje się tak samo - przy szeroko otwartych ustach szoruje się powierzchnie wewnętrzne zębów, wykonując ruchy wymiatania w kierunku od dziąsła, oddzielnie dla zębów górnych i dolnych. Na koniec szczotkuje się okrężnymi ruchami powierzchnie żujące zębów.



Zalecana ilość pasty



Jeśli dziecko nie umie wypłukać jamy ustnej pastę dozujemy tak, jak w przypadku dzieci młodszych (patrz część poświęconą dzieciom do 2 lat). Dzieciom, które opanowały już płukanie buzi, nakładamy pastę o objętości małego ziarna grochu i wciskamy ją we włosie szczoteczki. Pomocne jest, gdy na włosiu szczoteczki znajduje się wskaźnik ilości pasty.



Dzieci powyżej 5 roku życia



Samodzielne mycie zębów



Dzieci powyżej piątego roku życia w większości szczotkują już zęby samodzielnie. Potrafią już płukać jamę ustną. Czasami tylko mogą potrzebować pomocy osoby dorosłej. Dzieci około siódmego roku życia potrafią rozgraniczać zabawę i obowiązek, są bardziej odpowiedzialne. Codzienna higiena jamy ustnej powinna stać się dla nich miłym, ale jednak zawsze, obowiązkiem.



Dobór szczoteczki do zębów dla dzieci powyżej 5 roku życia



Szczoteczka powinna być nie tylko kolorowa i ozdobiona postaciami z bajek (dziewczynki i chłopcy różnią się już wyraźnie wyborem ulubieńców), ale i wygodna. Dzieci powyżej piątego roku życia są wyraźnie sprawniejsze manualnie niż dzieci młodsze i chwytają szczotkę opierając kciuk o jej uchwyt. Szczoteczka więc powinna być nieco większa niż dla maluchów i mieć wyprofilowane wygodne oparcie dla kciuka. Dodatkowe elementy wzbogacające funkcje szczoteczki, np. powierzchnia do czyszczenia języka i policzków, nie tylko poprawiają jej skuteczność, ale też są atrakcją dla dzieci.


#

POWRÓT